• icon+90(535) 849 84 68
  • iconnwsa.akademi@hotmail.com
  • icon Fırat Akademi Samsun-Türkiye

> Detaylı Arama

Article Details

Article Details

  • Article Code : FIRAT-AKADEMI-14831-5816
  • Article Type : Araştırma Makalesi
  • Publication Number : 1C0709
  • Page Number : 1-25
  • Doi : 10.12739/NWSA.2026.21.1.1C0709
  • Abstract Reading : 23
  • Download : 9
  • Atıf Sayısı : 0
  • Share :

  • PDF Download

Issue Details

  • Year : 2026
  • Volume : 21
  • Issue : 1
  • Number of Articles Published : 1
  • Published Date : 1.01.2026

Cover Download Context Page Download
Dergi Kapağı
Education Sciences

Serial Number : 1C
ISSN No. : 1308-7274
Release Interval (in a Year) : 4 Issues

ORTAÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLERİNİN ÖĞRETİM PROGRAMI OKURYAZARLIĞI ALGI DÜZEYLERİ

Çağla Sakallı1 , Sertel Altun 2

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim matematik öğretmenlerinin öğretim programı okuryazarlığı algı düzeylerinin belirlenmesidir. Tarama modeline dayalı bu araştırma, 2024-2025 yılında Hatay’da görev yapan ve kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 237 ortaöğretim matematik öğretmeniyle yürütülmüştür. “Öğretim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği” ile toplanan verilerin analizi sonucunda, öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlığı algılarının yüksek düzeyde olduğu; öğretim programı okuryazarlığı algılarının cinsiyet, kıdem ve lisansüstü eğitim değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği; eğitim fakültesi mezunlarının fen fakültesi mezunlarına göre öğretim programlarını daha fazla sorgulama eğiliminde oldukları; Fen Lisesi öğretmenlerinin algılarının Meslek Lisesi öğretmenlerine kıyasla daha olumlu olduğu; lisansta öğretim programlarının kullanımına yönelik eğitim alan, hizmet içi eğitim alan, program geliştirme çalışmalarına katılan, programa önem veren ve programdan yararlanan öğretmenlerin algılarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Keywords
Matematik Öğretmeni, Öğretim Programı, Okuryazarlık, Öğretim Programı Okuryazarlığı, Öğretmen Algıları,

SECONDARY MATHEMATICS TEACHERS' CURRICULUM LITERACY PERCEPTION LEVELS

Çağla Sakallı1 , Sertel Altun 2

The purpose of this study is to determine the levels of curriculum literacy perception among secondary school mathematics teachers. This research, based on the survey model, was conducted in the 2024–2025 academic year with 237 secondary school mathematics teachers working in Hatay, selected through convenience sampling. As a result of analyzing the data collected with the “Curriculum Literacy Perception Scale,” it was found that the teachers’ perceptions of curriculum literacy were at a high level; that teachers’ perceptions of curriculum literacy did not show statistically significant differences according to the variables of gender, professional seniority, and postgraduate education; that graduates of education faculties were more inclined to question curricula than graduates of science faculties; that teachers working in Anatolian High Schools had more positive perceptions compared to teachers working in Vocational High Schools; and that teachers who had received education regarding the use of curricula in undergraduate study, who had participated in in-service training, who had taken part in curriculum development activities, who considered the curriculum important, and who made use of the curriculum had higher perceptions.

Keywords
Mathematics Teacher, Curriculum, Literacy, Curriculum Literacy, Teacher Perceptions,

Details
   

Authors

Çağla Sakallı (1) (Corresponding Author)
Milli Eğitim Bakanlığı
caglamisrakli92@gmail.com | 0009-0001-7348-3045

Sertel Altun (2)

saltin@yildiz.edu.tr

Supporting Institution

 :

Project Number

 :

Thanks

 :
References
1. Oliva, P.F. ve Gordon, W.R., (2018). Program geliştirme. (K. Gündoğdu. Çev. Edit.). Ankara: Pegem.

2. Robinson, K. ve Aronica, L., (2018). Yaratıcı öğrenciler: Çocukların geleceğini düşününenler için eğitimde yaratıcılık devrimi (D. Boyraz, Çev. Edit.). İstanbul: Sola Yayınları.

3. Keskin, A., (2020). Öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlık düzeylerine yönelik algılarının belirlenmesi (Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

4. Tan Şişman, G., (2021). Öğretmenlerin öğretim programına yönelik görüşleri ve deneyimleri. In The Ninth International Congress on Curriculum and Instruction (pp:92-104).

5. Altun, S. and Yucel-Toy, B., (2023). Transformation of teachers through a collaborative-reflective training model: A case study on school-based professional development. South African Journal of Education, 43(1): S1-S16.

6. Çeliköz, N., (2004). Yeni program geliştirme anlayışına dayalı olarak geliştirilen bir program tasarımının öğrenci başarısına etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1). https://izlik.org/JA56BK27TL

7. Stabback, P., (2016). What makes a quality curriculum? Current and critical ıssues in curriculum and learning. UNESCO International Bureau of Education. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000243975

8. OECD, (2021). Embedding Values and Attitudes in Curriculum: Shaping a Better Future, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/aee2adcd-en.

9. Çetinkaya, S. ve Tabak, S., (2019). Öğretmen adaylarının eğitim programı okuryazarlık yeterlilikleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(1):296-309. https://doi.org/10.7822/omuefd.535482

10. OECD (2024). Curriculum Flexibility and Autonomy: Promoting a Thriving Learning Environment, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/eccbbac2-en.

11. Demirel, Ö., (2023). Eğitimde program geliştirme kuramdan uygulamaya. Ankara: Pegem Akademi.

12. Varış, F., (1996). eğitimde program geliştirme teori ve teknikler: Ankara Universitesi Basımevi.

13. Ertürk, S., (1982). Eğitimde program geliştirme (4. Baskı), Ankara: Metaksan.

14. Wiles, J.W. and Bondi, J.C., (2014). Curriculum development: a guide to practice (9th ed.). Pearson.

15. Ornstein, A.C. and Hunkins, F.P., (2017). Curriculum: foundations, principles, and issues. Pearson Education Limited.

16. Senemoğlu, N., (2018). Gelişim öğrenme ve öğretim: kuramdan uygulamaya. Anı Yayıncılık. 25. Baskı.

17. Ertürk, S., (2013). Eğitimde program geliştirme (6 bs.). Ankara: Edge Akademi.

18. Akpınar, B., (2013). Eğitimde program geliştirme. Ankara: Data Yayınları.

19. Karaduman, B., (2024). Öğretim programının uygulayıcıları ne kadar program okuryazarı? Educational Academic Research, 54, 132-143. https://doi.org/10.33418/education.1416962.

20. MEB, (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli ortak metni. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin

21. Erss, M., Kalmus, V., and Autio, T.H., (2016). Walking a fine line’: Teachers’ perceptions of curricular autonomy in Estonia, Finland, and Germany. Journal of Curriculum Studies. DOI: 10.1080/00220272.2016.1167960

22. Aşıcı, M., (2009). Kişisel ve sosyal bir değer olarak okuryazarlık. Değerler Eğitimi Dergisi, 7(17):9-26. https://izlik.org/JA35TC35CS

23. Sur, E., (2022). Okuryazarlık kavramı ve Türkiye’deki okuryazarlık araştırmaları üzerine bir inceleme. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2):445-467.

24. Aslan, S., (2018). Ortaokul öğretmenlerinin program okuryazarlık düzeyleri. (Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi, Ankara. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi veri tabanı.

25. Ariav, T., (1988). Growth in teachers' curriculum knowledge through the process of curriculum analysis. Sunulmuş bildiri American Educational Research Association, New Orleans. https://eric.ed.gov/?id=ED299234.

26. Altun, M., (2006). Matematik Öğretiminde Gelişmeler. Journal of Uludag University Faculty of Education, 19(2):223-238. https://izlik.org/JA49FS69KK.

27. Aydın, B. ve Doğan, M., (2012). Matematik öğretimi: geçmişten günümüze matematik öğretimi önündeki engeller. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(2):89-95. https://izlik.org/JA88HG66YS.

28. Behar, L.S. and George, P.S., (1994) Teachers’ use of curriculum knowledge. Peabody Journal of Education, 69(3):48–69.

29. Kauffman, D., Johnson, S.M., Kardos, S.M., Liu, E., and Peske, H.G., (2002). Lost at sea: New teachers' experiences with curriculum and assessment. Teachers College Records, 104(2):273-300. https://doi.org/10.1111/1467-9620.00163.

30. Remillard, J.T. and Bryans, M.B., (2004). Teachers' orientations toward mathematics curriculum materials: Implications for teacher learning. Journal for Research in Mathematics Education, 35(5):352–388.

31. Dusenbury, L., Brannigan, R., Hansen, W.B., Walsh, J., and Falco, M., (2005). Quality of implementation: developing measures crucial to understanding the diffusion of preventive interventions. Health education research, 20(3):308-313. https://doi.org/10.1093/her/cyg134.

32. Choppin, J., (2011). Learned adaptations: Teachers’ understanding and use of curriculum resources. Journal of Mathematics Teacher Education, 14(5):331–353. doi: 10.1007/s10857-011-9170-3.

33. Niemelä, M.A. and Tirri, K., (2018). Teachers’ Knowledge of Curriculum Integration: A Current Challenge for Finnish Subject Teachers. In Y. Teoksessa Weinberger & Z.

34. Libman (Eds.), Contemporary pedagogies in teacher education and development, (pp:119–132). London, Intech Open. doi: 10.5772/intechopen.75870

35. Steiner, D., Magee, J., Jensen, B., and Button, J., (2018). Curriculum literacy in schools of education? The hole at the center of american teacher preparation. Institute for Education Policy. https://learningfirst.com/wp-content/uploads/2020/07/8.-Curriculum-literacy-in-schools-of-education.pdf.

36. McRae, G.W., (2018). Teachers’ literacy knowledge: A case study of provision. [Doctoral Dissertation, The University of Sydney]. https://ses.library.usyd.edu.au/handle/2123/18104.

37. Bolat, Y., (2017). Eğitim programı okuryazarlığı kavramı ve eğitim programı okuryazarlığı ölçeği. Turkish Studies, 12(18):121-138.

38. Yıldırım, İ., (2019). Öğretim Programı Okuryazarlığı Özyeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Harran Maarif Dergisi, 4(2):1-28.

39. Kasapoğlu, K., (2020). Öğretmenlere yönelik algılanan eğitim programı okuryazarlığı ölçeği: Bir ölçek geliştirme ve geçerleme çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2):963-977.

40. Yıldırım, V.Y., (2020). Öğretmenlerin program okuryazarlıkları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1):208-224.

41. Akyıldız, S., (2020). Eğitim Programı Okuryazarlığı Kavramının Kavramsal Yönden Analizi: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(73):315-332.

42. Kuyubaşıoğlu, R.M., (2019). Öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlığı yeterliliklerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi.

43. Sarıca, R., (2021). Öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlıkları üzerine bir çalışma. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1):132-170.

44. Demir, E. ve Toraman, Ç., (2021). Öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlığı düzeyleri. Trakya Eğitim Dergisi, 11(3):1516-1528.

45. Altuncu, N., (2021). Lise öğretmenlerinin program okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi (Kayseri ili örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

46. Adem, S., (2023). Branş öğretmenlerinin program okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, 4(1):14-20.

47. Yakut, A.Ş., (2025) Lise Öğretmenlerinin Öğretim Programı Okuryazarlığının İncelenmesi (İzmir İli Örneği). (Yüksek Lisans Tezi).

48. Yılmaz, G. ve Kahramanoğlu, R., (2021). Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri, program yönelimleri ve programa bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(10):178-187.

49. Boncuk, A., (2021). Öğretmenlerin program okuryazarlıkları ile öğretim programına bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 3(1):88-108.

50. Gürbüz, Ş., (2021). Öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlık düzeyleri ve öğretim programına bağlılık durumları (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi.

51. Tanaş, R. ve Tuncer, M., (2024). Öğretmenlerin program okuryazarlık, öğrenme öğretme süreci yeterlikleri, başarı hedefleri ve programa bağlılıkları arasındaki ilişkiler. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 13(2):426-437.

52. Tuzcuoğlu Bülbül, N., (2021). Öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlığı yeterlikleri ile sınıf yönetimi yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Mardin Artuklu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı. Mardin.

53. Mansuroğlu, C., (2019). Öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlıkları ile yansıtıcı düşünme eğilimlerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.

54. Barut, C. ve Gündoğdu, K., (2023). Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri ve eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişki. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(37):198-217.

55. Dağ, Ş., (2021). Öğretmenlerin program okuryazarlıkları ve öğretme motivasyonlarının incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.

56. Saracaloğlu, A.S. ve Çetin, İ.G., (2023). Öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlığı ve mesleki öz-yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1):61-74.

57. Tezci, S., (2023). Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri ile öğretim yaklaşımları arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi).

58. Aydemir, A.D., (2023). Öğretmenlerin program okuryazarlıkları, eğitim felsefesi inançları ile eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi.

59. Kuloğlu, M.E., (2023). Program özerkliği, öğretmen özerkliği, öğretim programı okuryazarlığı, öğretim programına bağlılık ve TPAB arasındaki ilişkiler (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.

60. Bolat, Y. ve Baş, M., (2023). İki önemli öğretmenlik mesleği yeterliği: Eğitim programı okuryazarlığı ve eğitim programı liderliği. Yaşadıkça Eğitim, 37(2):294-330.

61. Sesli, M.A. ve Akpolat, T., (2023). Öğretmenlerin program okuryazarlığı yeterliliğinin okul iklimine etkisinde program liderliği algısının aracı etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2):1365-1384.

62. Erdem, S., (2023). Öğretmenlere yönelik program okuryazarlığı hizmet içi eğitim programının geliştirilmesi: Tasarım, uygulama ve değerlendirme (Doktora Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi).

63. Bilgin, H., (2023). Program okuryazarlığına yönelik bir program tasarısı ile öğretmenlerin öğretmenlik mesleği genel yeterliklerinin geliştirilmesi. Doktora Tezi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla.

64. Baysal, O., (2024). Öğretmenler için program okuryazarlığı mesleki gelişim programının geliştirilmesi. Doktora Tezi. Ege Üniversitesi.

65. Ayaz, S., (2023). Matematik öğretmenlerinin program okuryazarlıkları ile öğretim programı uyarlama örüntüleri arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tez9. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.

66. Keçeli, G. ve Duman, B., (2025). Ortaöğretim matematik öğretmenlerinin öğretim programı farkındalıkları ve eğitim programına yönelik değerlendirmeleri. Journal of History School, 17(LXXIII), 3610-3633.

67. Şentürk, K.V., (2019). Matematik öğretmenlerinin ortaöğretim matematik dersi öğretim programı ile ilgili bilgileri ve bu bilgilerinin sınıf içi uygulamalarına yansımaları (Yüksek Lisans Tezi). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.

68. Marsh, C.J. and Willis, G., (2007). Curriculum: Alternative approaches, on going issues (4th ed.). New Jersey: Pearson Merrill Prentice Hall.

69. McMillan, J.H. and Schumacher, S., (2010). Research in Education: Evidence-Based Inquiry. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.

70. Cochran, W.G., (1977). Sampling techniques (3rd ed.). New York: John Wiley & Sons.

71. Krejcie, R.V. and Morgan, D.W., (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30:607–610.

72. Field, A., (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). London: Sage.

73. Bartlett, J.E., Kotrlik, J.W., and Higgins, C.C., (2001). Organizational research: Determining appropriate sample size in survey research. Information Technology, Learning, and Performance Journal, 19(1):43–50.

74. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., and Demirel, F., (2024). Bilimsel araştırma yöntemleri (36. bs.). Ankara: Pegem Akademi.

75. Creswell, J.W., (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.

76. Gündoğan, G., (2019). Öğretmenlerin program okuryazarlıkları hakkında nitel bir değerlendirme (Yüksek Lisans Tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.